Zebraların Çizgileri Neden Var?

Yeni bir araştırma, yaşadıkları ortamın sıcaklığıyla zebraların çizgileri arasında bağlantı kuruyor.

Hayvanlar 10.03.2016, 12:28
232
Zebraların Çizgileri Neden Var?
 Zebralar neden çizgili?

Yaban hayatında bilim insanlarının en sevdiği sorulardan biri, yeni bir araştırma sonucu bir cevap daha kazandı.
Araştırmacıların, Royal Society Open Science dergisinde geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamaya göre, bu sorunun cevabı büyük olasılıkla zebraların vücut ısısını düşürmesinde ve sıcak iklimlerde daha çok görülen hastalık taşıyıcı böceklerin uzaklaştırılmasında yatıyor.

Her üç zebra türünde de, Afrika’nın yabani manda ve antilop gibi donuk renkli otoburları arasında, özellikle de solgun savan renkleri arasında kolayca göze çarpan belirgin siyah beyaz çizgileri var. Daha çok göze çarpmak, zebranın aslana öğle yemeği olma olasılığını artırıyor.Bu “çizgi bilmecesi” Darwin de dâhil bilim insanlarını yüzlerce yıldır meşgul ediyor. Zebraların neden çizgili olduğuna dair başlıca beş teori var: böcekleri kaçırmak, optik yanılsama yaratarak kamuflaj sağlamak, yırtıcıların kafasını karıştırmak, beden ısısını düşürmek ve hayvanların birbirlerini tanımasını sağlamak.Etiyopya’dan Güney Afrika’ya kadar varlık gösteren en yaygın tür olan ova zebrası üzerinde yapılan yeni bir analiz sonucunda, bu teorilerden hiçbiri şüpheye yer bırakmayacak şekilde öne çıkmıyor.Ancak araştırma, çizgilerle en güçlü ilişkisi olan faktörün sıcaklık olduğunu öne sürüyor. Araştırmanın sonuçlarına göre hava ne kadar sıcaksa zebranın o kadar fazla çizgisi oluyor.


Çizgi FaktörüKaliforniya Üniversitesi Los Angeles kampüsünde biyolog olarak görevli Brenda Larison ve meslektaşları, National Geographic Society’ye bağlı Araştırma ve Keşif Komitesi tarafından desteklenen bir proje kapsamında Afrika’daki 16 zebra popülasyonunun çizgi biçimlerini incelediler.

Ekip daha sonra toprağın nem oranı, yağmur miktarı, hastalık taşıyıcı çeçesineği yaygınlığı ve aslan dağılımı gibi 29 farklı çevre faktörünü ölçtü. Ardından, zebranın yayılım alanlarındaki çizgi biçimi farklılıklarıyla hangi faktörlerin bağlantılı olduğunu anlamak amacıyla bilgisayara aktardı.Larison, en önemli iki faktörün, hayvanın yaşadığı bölgedeki ısının istikrarı ve yılın en soğuk zamanındaki ortalama ısı olduğunu söylüyor.Bundan sonra bir adım daha atan araştırmacılar, bu iki sıcaklık değişkenini kullanarak araştırmaya dâhil edilmeyen zebra popülasyonlarının çizgi biçimini tahmin ettiler.

“Büyük bir doğruluk oranıyla tahmin edebileceğimizi ortaya koyduk,” diyor Larison.Serinletici Etki?Sıcaklığın neden çizgileri etkilediğinin de bir başka soru olduğunu belirten Larison, iki olasılık üzerinde duruyor.Bir tanesi “serinletici girdap” teorisi.  Hava zebraya değdiğinde oluşan akım siyah bölümlerde daha güçlü ve hızlı olurken (çünkü siyah renk beyaza göre daha fazla ısı soğurur), beyaz kısımlarda daha yavaş meydana geliyor. Bu birbirine zıt hava akımının kesiştiği yerde oluşan küçük hava girdapları, zebranın derisini serinletmeye yarıyor olabilir. Larison, bol çizgili zebraların deri ısısının, aynı bölgede yaşayan çizgisiz hayvanlara kıyasla 3 derece daha düşük olduğuna dair kanıtlar olduğunu söylüyor.

Diğer teoriye göre ise çizgiler hastalıklara karşı bir engel olabilir. Saha çalışmaları, sıcağı seven at sineği gibi hastalık taşıyıcı ısırgan sineklerin çizgili yüzeylere konmaktan hoşlanmadığını gösteriyor.Kaliforniya Üniversitesi Davis kampüsünde biyolog olarak görevli Tim Caro hastalık teorisini destekliyor. “Bizim sonuçlarda da çok büyük benzerlikler var,” diyen Caro’nun yaptığı araştırma da çizgilerle ısırgan sineklerin birbiriyle ilgili olduğunu gösteriyor. “At sinekleri tarafından taşınan çok kötü hastalıklar var,” diyor. “At gribi gibi birçok hastalık taşıyorlar ve bu hastalıklar sıcak ve nemli ortamlarda daha büyük problem oluyor.”

Aslan Hipotezi Asılsız  

Ne yeni araştırmada ne de Caro’nun çalışmasında çizgilerle aslanlar arasında bir ilişki bulunmadı. “Halk arasında çizgilerin yırtıcıları şaşırtmaya yönelik olduğuna dair yaygın bir inanç var,” diyor Caro. “Ama bu fikrin asılsız olduğu ortaya çıktı.”
Yorumlar (0)
13°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 05 Aralık 2020
İmsak 06:35
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 10 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Göztepe 10 15
6. Konyaspor 10 15
7. Gaziantep FK 10 15
8. Başakşehir 11 15
9. Kasımpaşa 11 15
10. Karagümrük 10 14
11. Malatyaspor 10 13
12. Rizespor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 10 9
18. Kayserispor 10 9
19. Gençlerbirliği 10 8
20. Denizlispor 9 6
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Giresunspor 12 20
6. Adana Demirspor 10 18
7. İstanbulspor 11 18
8. Altay 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Menemen Belediyespor 11 13
12. Akhisar Bld.Spor 11 13
13. Ümraniye 12 13
14. Adanaspor 9 12
15. Bandırmaspor 12 12
16. Boluspor 11 10
17. Ankaraspor 11 8
18. Eskişehirspor 12 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Man City 10 18
5. Leicester City 10 18
6. West Ham 10 17
7. Southampton 10 17
8. Everton 11 17
9. Wolverhampton 10 17
10. M. United 9 16
11. Aston Villa 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 11 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 10 6
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Eibar 11 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Getafe 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Levante 11 11
18. Osasuna 10 11
19. Real Valladolid 11 10
20. Huesca 11 7