Bitkiler de Hastalanır!

Sağlık 06.04.2015, 12:36 06.04.2015, 12:36
304
Bitkiler de Hastalanır!
Evet yanlış duymadınız! Tıpkı insanlar ve hayvanlar gibi bitkiler de hastalanıyor. Hatta geçmişte bitki hastalıklarında, öyle salgınlar gerçekleşmiş ki insanların kıtlıktan ölmelerine hatta bir bölgeden başka bölgelere göç etmelerine bile neden olmuş. Tıpkı 1840 yılında İrlanda’da patates hastalığı salgınında yaşanan korkunç olaylar gibi.
Bu “Patates Mildiyösü” salgınında öyle bir kıtlık yaşanmış ki, beslenmesi patatese bağımlı 1 milyonun üzerinde İrlandalı hayatını kaybetmiş ve Amerika başta olmak üzere başka kıtalara göç etmiştir.


Görüldüğü gibi, bitkiler de hastalanıyor ve bunun sonuçları bazen oldukça ağır olabiliyor.
Peki bitkiler neden hastalanır? Bu hastalıklar bitkileri nasıl etkiler?



Bitki Hastalıkları

Bu bağlamda ilk olarak bitki hastalıklarını, biyotik ve abiyotik hastalıklar olarak ayırmak oldukça mantıklı olacak. Abiyotik yani bitkilerde hastalığa neden olan cansız hastalık etmenleri, su kıtlığı ya da fazlalığı, rüzgar, soğuk, sıcak, çeşitli kimyasallar olarak sıralanabilmektedir. Abiyotik hastalıkların en önemli özelliği ise hastalığa neden olan etkenler ortadan kaldırıldığında bazen bitkinin iyileşme şansının olabilmesi. Tıpkı, bitkilerin su eksikliğinde solmasında olduğu gibi solan bitkiler, belli bir dereceye kadar tekrar sulandığında eski haline gelebilir. Diğer yandan biyotik hastalık etmenleri olarak ise, virüsler, viroidler, bakteriler, funguslar (mantarlar) ve fitoplazmalar sıralanabilir. Bu etmenler, bitkilerde oldukça fazla zararlara yol açabilmekte ve bitkinin ölümüne dahi sebebiyet verebilmektedir. Bitki hastalıkları konusunda yapılan araştırmalar, daha çok tarımsal ve ekonomik öneme sahip bitkiler üzerinde yapılmıştır. Bunun nedeni ise hastalık etmenlerinin tarımsal üretimde ciddi ekonomik kayıplara yol açması.

Bitki Hastalıkları Bilimi:

Fitopatoloji

Tarihte bitki hastalıklarının çok acı kayıplara neden olması insanları bu hastalıkların nedenlerini ve önlem yollarını inceleme yoluna itmiştir. Böylece fitopatoloji bilim dalı ortaya çıkmıştır. Kısaca fitopatoloji bitki hastalıklarını inceleyen bilim dalı olarak tanımlanabiliyor olsa da kapsamı oldukça geniştir. Fitopatoloji bitkilerde hastalığa neden olan etken ve etmenleri 5 ana başlık altında inceler. Bunlar, simptomatoloji, etioloji, patoloji, epidemiyoloji ve son olarak da hijyen ve terapidir.


1. Simptomatoloji: Hastalık belirtilerini inceleyen bilim dalıdır. Hastalıklı bitki fizyolojisinin ayrıntılı bir incelemesini yapabilmek için sağlıklı bitki fizyolojisinin de bilinmesi gereğini unutmadan, karşılaştırmalı inceleme yaparak çeşitli etmenlerin neden olduğu hastalıkları incelemektedir. Bu incelemeyi yapmak için ise belirtileri hem makroskobik hem de mikroskobik olarak inceleme gereği ortaya çıkmaktadır. Makroskobik inceleme sağlıklı olmadığı düşünülen bir bitkinin belirtilerinin gözle incelenmesiyken, mikroskobik inceleme adından da anlaşıldığı gibi mikroskopla yapılan derinlemesine inceleme olarak açıklanabilir.

2. Etioloji: Hastalığa neden olan etmenlerin incelenerek sınıflandırılmasının yapıldığı fitopatoloji alanıdır. Özellikle bitki hastalıklarıyla savaşımda hastalığa neden olan etmenlerin incelenmesi ve doğru olarak teşhis edilmesi oldukça önemli bir aşamadır.

3. Patoloji: Hastalığın altında yatan nedenleri, hasta bitki dokularını ve bu dokularda meydana gelen değişimleri belirleyerek araştıran bilim dalıdır.

4. Epidemiyoloji: Epidemiyoloji, kelime anlamı olarak salgın demektir. Fitopatolojinin çalışma alanlarından olan bu bilim dalı ise salgın yapan hastalıkların neden bu duruma geldiklerini, salgına neden olan faktörleri, salgının oluşmaması için gerekli önlemlerin alınması için yapılan çalışmaları bünyesinde barındırmaktadır. Tarım il ve ilçe müdürlüklerince yürütülen önceden tahmin ve erken uyarı çalışmaları da epidemiyoloji biliminin konusunu oluşturmaktadır.

5. Hijyen ve Terapi: Bitki hastalıklarıyla mücadelede hastalığın seyri, hastalığa neden olan etmen ve etkenlerin özellikleri ve ortaya koyulması kadar, hijyen ve terapi de oldukça önemli bir konudur. Hijyen ve terapi olmadan diğer saydığımız maddelerin yerine getirilmesi adeta hasta bir insana teşhis koyup onu tedavi etmemekle eşdeğerdir. Bu başlıkta bahsettiğimiz hijyen kelimesini, temiz üretim materyali kullanmak, temiz toprakta üretim yapmak (yani hastalıkla bulaşık olmayan yerlerde), kültürel önlemlere dikkat etmek şeklinde açıklamak mümkündür. Hijyen aslında tedavinin en önemli ve bir o kadar da yetiştiriciler tarafından ihmal edilen konusudur. Diğer yandan terapi ise hijyene dikkat edildiği halde yine de hastalanan bitkileri, iyileştirmek için alınan tedbirler ve tedavi yöntemlerdir. Zirai mücadelede aktif mücadele yöntemleri terapinin konusuna girmektedir. Kısaca özetlemek gerekirse aktif mücadele yöntemleri, biyolojik, fiziksel, biyoteknolojik ve en son olarak da kimyasal mücadele olarak sıralanabilir.
Yorumlar (0)
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
En Çok Sevdiğiniz Renk Hangisi?
Namaz Vakti 28 Mayıs 2020
İmsak 05:28
Güneş 06:54
Öğle 13:15
İkindi 16:43
Akşam 19:27
Yatsı 20:47
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20